*ನಿಯಮಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಹೊರತು, ಕೌರ್ಯಕಲ್ಲ…*

 *ನಿಯಮಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಹೊರತು, ಕೌರ್ಯಕಲ್ಲ…*

ನಿನ್ನೆ ಓದಿದ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ… ಕೇವಲ ಸುದ್ದಿ ಅಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ಕದಡುವ ಒಂದು ನಿಜಘಟನೆ. ಓಡಿಸಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಘಟನೆ, ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಮರುಮರು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ಅಣ್ಣ… ತನ್ನ ಅಕ್ಕನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದುಃಖದಲ್ಲಿದ್ದವನು. ಆ ನೋವನ್ನೇ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವಾಗ, ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಕಟ ಅವನ ಮುಂದೇ ನಿಂತಿತ್ತು — ಅಕ್ಕನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.

ಆತನ ಅಕ್ಕ ಈಗಿಲ್ಲ… ಆದರೆ ಆ ಹಣ ಅವನಿಗೆ ಕೇವಲ ಹಣವಲ್ಲ. ಅದು ಅವರ ಬಾಂಧವ್ಯದ ನೆನಪು, ಅವಳ ಜೀವನದ ಗುರುತು. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಒಂದೇ —

“ಖಾತೆದಾರಳೇ ಸ್ವತಃ ಬರಬೇಕು…”

ಈ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ… ಕೇವಲ ನಿಯಮದ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆತನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತೋ ಊಹಿಸಲು ಸಹ ಕಷ್ಟ.

ಅವನು ಹೇಳಿದರೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ, ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿದರೂ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಆತನ ಬಳಿ ಉಳಿದದ್ದು ಒಂದೇ — ತನ್ನ ಅಕ್ಕನ ಸಮಾಧಿ.

ಅವನು ಮತ್ತೆ ಆ ಸಮಾಧಿಯತ್ತ ಹೋದ.

ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದಲೇ ಒಮ್ಮೆ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆರೆದ.

ಅಕ್ಕನ ಅಸ್ತಿಪಂಜರವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದ.

ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆದು… ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಂದೆ ನಿಂತ.

ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಮನಸ್ಸು ನಡುಗುತ್ತದೆ.

ಅವನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನೋವು ಇರಬಹುದು?

ಅವನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತೂಕ ಇರಬಹುದು?

ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತಲಮಲ, ಎಷ್ಟು ಸಂಕಟ ಇರಬಹುದು?

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ… ಇದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಠಿಣ ಮುಖದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ.

ನಿಯಮಗಳು ಇರಬೇಕು — ಅವು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ನಿಯಮಗಳು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ, ಅವು ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.

ನಾವು ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದದ್ದು —

ನಿಯಮಗಳು ಯಾಕೆ?

ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲವೇ?

ಅವನ ಜೀವನ ಸುಲಭವಾಗಲು, ಅವನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಲ್ಲವೇ?

ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ನಿಯಮ… ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಜೀವಂತ ಭಾವನೆಗಳು, ದುಃಖ, ಬಾಂಧವ್ಯ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮುಖ್ಯ?

ಒಬ್ಬ ಅಣ್ಣ ತನ್ನ ಅಕ್ಕನ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಅವನ ನೋವಲ್ಲ — ಅದು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲರ ವೈಫಲ್ಯ.

ಅಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಗೆದ್ದಿರಬಹುದು… ಆದರೆ ಮಾನವೀಯತೆ ಸೋತಿದೆ.

ಸಮಾಜವು ಕೇವಲ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಅದು ಹೃದಯಗಳಿಂದ, ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ, ಅರ್ಥೈಸುವ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ನಿಯಮಗಳು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಬಾರದು; ಅವು ಮನುಷ್ಯನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸುವ ದಾರಿಯಂತಿರಬೇಕು.

ಇಂದು ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಬೇಕು…

ನಮ್ಮ ನಡೆ, ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು.

“ನಾನು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ?” ಎಂದು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕೇಳಬೇಕು.

ನಿಯಮಗಳು ಅಗತ್ಯ… ಆದರೆ ಮಾನವೀಯತೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಅಗತ್ಯ.

ನಿಯಮಗಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಬೇಕು… ದಂಡನೆ ಮಾಡುವ ಕಲ್ಲಾಗಬಾರದು.

ಆ ಅಣ್ಣನ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಅಲ್ಲ…

ಅದು ಒಂದು ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ:

“ನಿಯಮಗಳು ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಇದೆಯಾ… ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಯಮಗಳಿಗಾಗಿ?”

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.