*ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗೂ ಶೌಚಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವ*

 *ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗೂ ಶೌಚಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವ* 

ಭಾರತೀಯ ರೈಲುಗಳು ದೇಶದ ಜೀವನಾಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಹತ್ತರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಶೌಚಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವವಾಗಿದೆ. 

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಸದ ರಾಶಿ, ಆಹಾರದ ಅವಶೇಷಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲ್‌ಗಳು ಮುಂತಾದವು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಯಾಣಿಕರೇ ಕಸವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸದಿರುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಕೊರತೆಗಳಿವೆ. ನಿಯಮಿತ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯದಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಿತಿ. ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ಅಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದುಸ್ತರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬೇಗ ಖಾಲಿಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. 

ಇದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅಸ್ವಚ್ಛತೆಯಿಂದ ಸೋಂಕು ರೋಗಗಳು ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಭವವೂ ದುಃಖಕರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಶೌಚಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತುಂಬುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಕಸವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಡಸ್ಟ್‌ಬಿನ್‌ಗೆ ಹಾಕುವುದು, ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಎಂಬಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ರೈಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ, ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು. ಸ್ವಚ್ಛ ರೈಲುಗಳು ದೇಶದ ಗೌರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ.

ಲೇಖನ:ಡಾ. ಜಯವೀರ ಎ. ಕೆ.

       ಖೇಮಲಾಪುರ