*ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮರು ಅರ್ಜಿ:ತಪ್ಪಿನ ಹೊರೆ ಬಡವರ ಮೇಲೇಕೆ?*

 *ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮರು ಅರ್ಜಿ:ತಪ್ಪಿನ ಹೊರೆ ಬಡವರ ಮೇಲೇಕೆ?*

 ರಾಯಬಾಗ: ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮೀ ಯೋಜನೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಮಹತ್ವದ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ “ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು” ಎಂಬ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಅನರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಅಥವಾ ಮರುಅರ್ಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ಅರ್ಹ ಬಡವರಿಗೆ ನೇರ ನೆರವು ನೀಡುವುದು. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅನರ್ಹರು ಲಾಭ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಕೊರತೆ ಇದ್ದದ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊರೆ ಈಗ ನಿಜವಾದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮರುಅರ್ಜಿ ಅಥವಾ ಕಡ್ಡಾಯ  ಕೆವೈಶಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ  ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯೇ ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರು, ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮ ಒನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮುಂದೆ ದೀರ್ಘ ಸಾಲುಗಳು, ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ನಿಲ್ಲುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣದ ನಷ್ಟ.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳು ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರುನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. “ನಮಗೆ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ?” ಎಂಬ ಆತಂಕವೇ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ  ಕೆವೈಶಿ ಅಥವಾ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಹೌದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಶಿಕ್ಷಾತ್ಮಕವಾಗದೆ, ಸರಳ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ “ಬಡವರಿಗಾಗಿ ಯೋಜನೆ” ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವೇ ಒತ್ತಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ವರದಿ:ಡಾ. ಜಯವೀರ ಎ. ಕೆ.

          ಖೇಮಲಾಪುರ