ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜವೇ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮಾಜ.
- ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ವಿರೋಧಿ ದಿನಾಚರಣೆ.
- ಸಂಗಮೇಶ ಎನ್ ಜವಾದಿ
ಬರಹಗಾರರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಚಿಂತಕರು, ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಕರು, ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆ
---
ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಕೆಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯ.ಹಾಗೆಯೇ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಮಾನವನ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕು, ಬೀಡಿ, ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುವುದು ತನಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರ ಮೇಲೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ಸಹ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.25 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಜನ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸ್ವಾಸ್ಥ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುವಕರಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯುವ ಸಮೂಹ ತಂಬಾಕು ಚಟಕ್ಕೆ ಬೀಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 31ರಂದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ "ತಂಬಾಕು ವಿರೋಧಿ ದಿನಾಚರಣೆ" ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದೇ - "ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ಜಗತ್ತು, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ತಲೆಮಾರು". ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.
ತಂಬಾಕು: ಸಿಗರೇಟಲ್ಲ, ಸಾವಿನ ಗಂಟೆ
ಬೀಡಿ, ಸಿಗರೇಟ್, ಖೈನಿ, ಜರ್ದಾ, ಗುಟ್ಕಾ, ಪಾನ್ ಮಸಾಲಾ - ಹೆಸರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ, ಫಲಿತಾಂಶ ಒಂದೇ: ಸಾವು.1 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 10 ಜನ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ 10 ಲಕ್ಷ ಜನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಹೃದಯಾಘಾತ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ, ಬಾಯಿಯ ಹುಣ್ಣು - ಇವೆಲ್ಲ ತಂಬಾಕಿನ ಉಡುಗೊರೆ.
ಸಿಗರೇಟ್ ಹೊತ್ತಿಸಿದಾಗ ಬೆಳಗುವುದು ಬಾಯಿ ಅಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯ.
ಯುವಕರೇ, ಎಚ್ಚರ!
"ಸ್ಟೈಲ್ಗಾಗಿ", "ಸ್ನೇಹಿತರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ", "ಟೆನ್ಷನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು" ಎಂದು ಸಿಗರೇಟ್ ಹಿಡಿಯುವ ಯುವಕರೇ, ನೆನಪಿಡಿ:
1. ತಂಬಾಕು ಟೆನ್ಷನ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲ್ಲ, ಆಯಸ್ಸು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
2. ಸ್ಮೋಕಿಂಗ್ "ಕೂಲ್" ಅಲ್ಲ, ಅದು "ಮೂರ್ಖತನದ ಶಿಖರ".
3. ಸಿಗರೇಟ್ನಿಂದ ಹುಡುಗಿ ಇಂಪ್ರೆಸ್ ಆಗಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
4. ಗುಟ್ಕಾ ಅಗಿದು ಉಗುಳುವುದು "ಪೌರುಷ" ಅಲ್ಲ, "ಅಜ್ಞಾನದ ಪ್ರದರ್ಶನ".
ನಿಮ್ಮ ಬಾಯಿ "ಗುಲಾಬಿ" ಆಗಿರಬೇಕು, "ಕಪ್ಪು" ಆಗಬಾರದು. ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರು "ತಾಜಾ" ಆಗಿರಬೇಕು, "ದುರ್ಗಂಧ" ಆಗಬಾರದು.ತಂಬಾಕು ಕೇವಲ ಆರೋಗ್ಯದ ಶತ್ರು ಜೊತೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಶತ್ರು ಎನ್ನುವುದು ನೀವು ಮರೆಯಬಾರದು. ಅಂತೆಯೇ
ದಿನಕ್ಕೆ 1 ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಸಿಗರೇಟ್ = ತಿಂಗಳಿಗೆ 3000 ರೂ.
ವರ್ಷಕ್ಕೆ 36,000 ರೂ. ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತದೆ.
10 ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3.6 ಲಕ್ಷ ರೂ. - ಮಗನ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮಗಳ ಮದುವೆ, ಮನೆ ಕಟ್ಟುವ ಕನಸು ಎಲ್ಲ ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿ.
ಬಡವನು ತಂಬಾಕು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾನೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ಕಂಪನಿ ಲಾಭ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸರ್ಕಾರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಷ್ಟ ಯಾರಿಗೆ? ಜನರಿಗೆ ಅಲ್ಲವೇ ? ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಾನೇ! ಅದಕ್ಕಾಗಿ
ಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಭ್ರಮೆ ಬಿಡಿ
ತಂಬಾಕು "ಚಟ" ಅಲ್ಲ, "ಅಡಿಕ್ಷನ್". ಆದರೆ ಅಡಿಕ್ಷನ್ಗಿಂತ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯದಿರಿ.
ತಂಬಾಕು ಬಿಡಲು ಮೂರು ಮಂತ್ರ:
1. ನಿರ್ಧಾರ: "ಇಂದಿನಿಂದ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ.
2. ಬದಲಿ: ಬಾಯಿ ಬಿಡಬೇಕಾದರೆ ಸೋಂಪು, ಏಲಕ್ಕಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
3. ಸಹಾಯ: 1800-11-2356 - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಬಾಕು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ. ಉಚಿತ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ತಂಬಾಕು ಬಿಟ್ಟ ತಕ್ಷಣವೇ 20 ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ನಾರ್ಮಲ್ ಆಗುತ್ತದೆ. 1 ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಹೃದಯಾಘಾತದ ಅಪಾಯ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. 10 ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಪಾಯ ಅರ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕುಟುಂಬದ ಕರ್ತವ್ಯ: ಸಾರಾಯಿ, ತಂಬಾಕು, ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಂತಾದ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೇವನೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ದುಃಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಸನಗಳನ್ನು ರೂಢಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಆತ್ಮೀಯರು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾದರು ವ್ಯಸನಗಳ ದಾಸರಾಗಬಾರದು.
ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರೇ, ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದಬೇಡಿ. "ನೋಡಿ ಕಲಿಯುವ" ವಯಸ್ಸದು.
ಶಿಕ್ಷಕರೇ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಹೇಳಿಕೊಡಿ. ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ಜೀವನ ಪಾಠ ಮುಖ್ಯ.
ಅಂಗಡಿಯವರೇ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಮಾರಬೇಡಿ. 100 ರೂ. ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಜೀವ ಮಾರಬೇಡಿ.
ಸರ್ಕಾರವೇ, COTPA ಕಾಯ್ದೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ. ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ 100 ಮೀಟರ್ ಒಳಗೆ ತಂಬಾಕು ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧಿಸಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಓದು, ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಬದುಕು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದುಶ್ಚಟಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಅದರಿಂದಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಬೇಕು.
ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜವೇ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮಾಜ:
ಈ ಮಾತು ನೂರರಷ್ಟು ಸತ್ಯ. ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ತರುತ್ತಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹಾಗೂ ಸದೃಢ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.ತಂಬಾಕು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ತಂಬಾಕಿಗೆ ವ್ಯಸನಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಉಂಟಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಇತರರು (ಪರೋಕ್ಷ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು) ಸಹ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣವು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ಜೀವನವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸದೃಢತೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕಿನ ಕುರಿತು ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಸೇವೆನೆಯಂತಹ ದುಶ್ಚಟ ಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ
ತಂಬಾಕು ಸೇವೆನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ವ್ಯಸನ ಮುಕ್ತ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿ ಯುವಜನರು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಇತರರಿಗೂ ಇದರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು.
ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಜತೆಗೆ ಹಲವಾರು ರೋಗಗಳಿಂದ ದುರ್ಬಲರಾಗುತ್ತೇವೆ. ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ, ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದಾಗಬೇಕು.
ಆದ್ದರಿಂದ ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪಣ ತೊಡಬೇಕು.
ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು :
ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸರ್ಕಾರವೇ ಬೀಡಿ-ಸಿಗರೇಟ್ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಸಾಧ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ
ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವುದರಿಂದ ಅಂತಹ ಕೆಟ್ಟ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ತಂಬಾಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು..
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಆಯ್ಕೆ ನಿಮ್ಮದು-
ತಂಬಾಕು ಸೇದುವಾಗ ಹೊಗೆ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತೆ, ಒಳಗೆ ವಿಷ ಉಳಿಯುತ್ತೆ. ತಂಬಾಕು ಅಗಿಯುವಾಗ ರುಚಿ ನಾಲಿಗೆಗೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬಾಯಿಗೆ.
ನಿಮ್ಮ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಆಯ್ಕೆ ಇದೆ: ಸಿಗರೇಟ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಇಲ್ಲವೇ ನಿಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯ.
ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಾಶ ಮಾಡುವದನ್ನೋ, ಕಟ್ಟುವದನ್ನೋ.ಇಂದೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ: "ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ".
ತಂಬಾಕು ಬಿಡಿ, ಜೀವನ ಗೆಲ್ಲಿರಿ. ಹೊಗೆಯನ್ನು ಬಿಡಿ, ನಗುವನ್ನು ಹಂಚಿ.
ಆಶಯ ಮಾತು: ತಂಬಾಕು ರಹಿತ ದಿನಾಚರಣೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೇ, ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ತಂಬಾಕು ರಹಿತ ಜೀವನ ಮಾಡುವ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂದಾಗಲೇ ಮಾತ್ರ ತಂಬಾಕು ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಸ್ವಾರ್ಥಕವಾಗಲಿದೆ.
@@@@@@
- ಸಂಗಮೇಶ ಎನ್ ಜವಾದಿ
ಬರಹಗಾರರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಚಿಂತಕರು, ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಕರು, ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆ

.gif)

.gif)


0 Comments